Toen ik 3 jaar oud was werd ik gebeten door een hond. Ik vind mijn litteken en alle andere littekens en verschillen prachtig! Het zijn tekenen die ons maken wie wij zijn.

Op deze pagina is meer informatie te vinden over littekens en verschillen.

Wil jij ook je verhaal delen via mijn platform om zo anderen te inspireren? Klik hier

.

Geen enkel litteken of verschil is hetzelfde

Littekens kennen allerlei verschillende oorzaken en dus zijn alle littekens uniek. Littekens kunnen het gevolg zijn van vervelende omstandigheden, denk aan een ongeluk, kanker, verbranding of een ziekte. Maar littekens kunnen ook juist mooie betekenissen hebben, zoals de littekens na een geslachtstransitie of na de bevalling van een kind. Ieder litteken heeft zijn eigen betekenis, ieder litteken is anders, maar een ding is altijd hetzelfde: je litteken vertelt een verhaal, jouw verhaal.

Of je nou bijvoorbeeld in een rolstoel zit, een grote wijnvlek hebt, een amputatie hebt ondergaan of iets anders; jij bent wie jij bent en dat is prachtig! Het is tijd om het huidige ‘normaal’ uit te dagen en te laten zien hoe divers wij zijn.

Onze verschillen laten ons zien dat wij uniek zijn! Iedereen is anders en dat is juist kracht. Littekens laten ons zien dat wij sterk zijn en dat wat er ook gebeurd is, onze wonden zijn geheeld. Iedereen heeft littekens en verschillen of deze nu klein of groot, zichtbaar of onzichtbaar zijn. Het is niets om je voor te schamen. Wees er trots op!

Belangrijke conclusies uit onderzoek naar littekens en verschillen

01


Eigen gevoel bij littekens

Het hebben van littekens kan grote gevolgen hebben voor het eigen gevoel. Uit een onderzoek van Brown et al. (2008) bleek dat veel personen met littekens niet blij waren met hun littekens door het stigma en de psychologische associaties die hieraan vasthangen. Hierdoor zochten de personen uit het onderzoek verschillende manieren om hun littekens te verbergen of te compenseren. Dit had vaak ook een effect op hun sociale leven, communicatieve vaardigheden, persoonlijke relaties en intimiteit (Brown et al. 2008, Ngaage & Agius 2018). Uit een ander onderzoek van Brown et al. (2010) bleek dat er een correlatie was tussen hoe zichtbaar en hoe ernstig personen hun litteken en psychisch leed vonden. Personen met een goed zichtbaar litteken hebben vaak een negatiever zelfbeeld (Fukunshi, 1999; Dyer et al., 2013). Maar ook littekens die niet direct zichtbaar zijn veroorzaken veel psychisch leed (Brown et al., 2010). Het hebben van een litteken is dus voor personen ook mentaal een uitdaging.

02


Vooroordelen littekens en fysieke verschillen

Personen die als ‘knap’ worden beschouwd krijgen vaker hulp van onbekenden (Thombs et al., 2008), worden positiever behandeld (Langlois et al., 1972) en worden positiever beoordeeld (Thombs et al., 2008). Dit zijn slechts een aantal voorbeelden van wat ‘schoonheid’ voor effecten heeft. Het beschreven effect wordt ook wel het halo-effect genoemd (Dion et al., 1972). Zoals je hieruit kunt opmaken is schoonheid erg belangrijk in onze huidige wereld en is er weinig ruimte voor ‘anders’ zijn. Het hebben van littekens of andere verschillen wordt erg gestigmatiseerd door deze positie van schoonheid (Ngaage & Agius, 2018).

Littekens dienen als zichtbaar bewijs voor trauma of ziekte uit het verleden en kunnen ook belangrijke informatie over de geschiedenis en persoonlijkheid overbrengen (Burriss, Rowland & Little, 2009). Het hebben van littekens of andere fysieke verschillen wordt over het algemeen gezien als nadelig of schadelijk (Bull, 1979). Hierbij is het belangrijk om te vermelden dat in (vroegere) niet-westerse samenleving littekens vaak als medailles worden gezien en dat er hele rituelen aan te pas komen waarbij doelbewust littekens worden aangebracht (Ludovico & Kurland, 1995; Singh & Bronstad, 1997). Bovendien worden littekens vaak gezien als tekenen van geweld en riskant gedrag (Burriss, Rowland & Little, 2009). Als laatste worden littekens vaak gebruikt als indicatoren voor gruwel en horror (Ngaage & Agius, 2018). Personen met littekens of andere verschillen hebben vaak te maken met veel vragen, nagestaard worden (Connell et al., 2014) en soms ook met vaker ontweken worden door vreemden (Furr, 2014).

.

03


Films en Fysieke verschillen

In (horror) films, religieuze beelden en sprookjes worden littekens en andere fysieke verschillen veelvoudig gebruikt als teken voor kwaad (Ngaage & Agius, 2018). Denk maar eens aan The Joker, Anne Hathaway in The Witches of Scar uit The Lion King. Het gebruiken van deze kenmerken om kwaad uit te beelden gebeurt al erg lang. Daarbij werden deze verschillen ook vaak gebruikt als vorm van entertainment. In het oude Rome gebruikte keizer Augustus vaak personen met een
(fysieke) beperking als persoonlijke entertainment (Hanton, 2020). Tegenwoordig zijn er nog veel filmmakers, schrijvers en kunstenaars die deze fysieke kenmerken gebruiken als indicator. Helaas worden deze indicatoren ook vaak gebruikt in kinderfilms en verhalen waardoor kinderen op kunnen groeien met het idee dat ‘anders’ zijn slecht is.

Veel personen met verschillen krijgen te maken met vooroordelen of vervelende omstandigheden door deze weergave in de media. Het is tijd dat wij deze indicatoren vervangen. Het hebben van littekens of andere verschillen betekent niet dat jij slecht bent, maar helaas wordt deze link zo onbewust gevormd.

04


Aantrekkingskracht bij littekens

Aantrekkingskracht en aantrekkelijkheid worden onder andere bepaald door fysieke kenmerken. Het hebben van een zichtbaar litteken en het effect op aantrekkingskracht is in eerder onderzoek bevestigd. Uit onderzoek van Bull (1979) bleek dat personen met littekens als minder aantrekkelijk en onbetrouwbaarder werden beschouwd. In een vergelijkbaar onderzoek door Bull en David (1986) werd ook aangetoond dat personen met littekens, ongeacht etniciteit, minder aantrekkelijk werden bevonden. Deze twee onderzoeken hebben een aantal beperkingen, waardoor resultaten in twijfel getrokken kunnen worden. Een later onderzoek door Burris, Rowland en Little (2009) toont aan dat mannen met littekens juist als aantrekkelijker worden gewaardeerd om korte relaties mee te hebben, voor lange relaties geldt dit echter niet. Vrouwen bleken niet anders gewaardeerd te worden. Een kleine kanttekening hierbij is dat littekens vaak als tekenen van mannelijkheid worden ervaren en mannelijkheid bij vrouwen wordt als minder aantrekkelijk gewaardeerd (Perrett et al., 1998), waardoor het misschien toch een rol kan spelen. Het hebben van littekens speelt een rol op de waardering van attractiviteit, alleen in welke mate is nog onduidelijk.

Wat kun jij doen?

  • Behandel elkaar met respect en zie elkaars verschillen juist als kracht
  • Verkleed jezelf met Halloween of Carnaval nooit als conditie maar als karakter
  • Gebruik littekens of verschillen niet als indicator voor bepaalde eigenschappen
  • Ontwijk personen niet
  • Vragen stellen mag, maar doe dit met respect

Bronnen

Brown, B. C., McKenna, S. P., Siddhi, K., McGrouther, D. A., & Bayat, A. (2008). The hidden cost of skin scars: quality of life after skin scarring. Journal of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery, 61(9), 1049–1058. https://doi.org/10.1016/j.bjps.2008.03.020

Brown, B. C., Moss, T. P., McGrouther, D. A., & Bayat, A. (2010). Skin scar preconceptions must be challenged: Importance of self-perception in skin scarring. Journal of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery, 63(6), 1022–1029. https://doi.org/10.1016/j.bjps.2009.03.019

Bull, R. (1979). THE PSYCHOLOGICAL SIGNIFICANCE OF FACIAL DEFORMITY. Love and Attraction, 21–25. https://doi.org/10.1016/b978-0-08-022234-9.50008-x

Bull, R., & David, I. (1986). The Stigmatizing Effect of Facial Disfigurement. Journal of Cross-Cultural Psychology, 17(1), 99–108. https://doi.org/10.1177/0022002186017001007

Burriss, R. P., Rowland, H. M., & Little, A. C. (2009). Facial scarring enhances men’s attractiveness for short-term relationships. Personality and Individual Differences, 46(2), 213–217. https://doi.org/10.1016/j.paid.2008.09.029

Connell, K. M., Phillips, M., Coates, R., Doherty-Poirier, M., & Wood, F. M. (2014). Sexuality, body image and relationships following burns: Analysis of BSHS-B outcome measures. Burns, 40(7), 1329–1337. https://doi.org/10.1016/j.burns.2014.01.006

Dryer, R., Farr, M., Hiramatsu, I., & Quinton, S. (2016). The Role of Sociocultural Influences on Symptoms of Muscle Dysmorphia and Eating Disorders in Men, and the Mediating Effects of Perfectionism. Behavioral Medicine, 42(3), 174–182. https://doi.org/10.1080/08964289.2015.1122570

Fukunishi, I. (1999). Relationship of Cosmetic Disfigurement to the Severity of Posttraumatic Stress Disorder in Burn Injury or Digital Amputation. Psychotherapy and Psychosomatics, 68(2), 82–86. https://doi.org/10.1159/000012317

Furr, L. A. (2014). Facial Disfigurement Stigma. Violence Against Women, 20(7), 783–798. https://doi.org/10.1177/1077801214543384

Hanton, J. (2020, 14 november). “The Witches” Backlash: Physical Disability, Appearance and Evil in Cinema : The Indiependent. https://www.indiependent.co.uk/disability-film-witches-difference-hollywood/

Langlois, J. H., Kalakanis, L., Rubenstein, A. J., Larson, A., Hallam, M., & Smoot, M. (2000). Maxims or myths of beauty? A meta-analytic and theoretical review. Psychological Bulletin, 126(3), 390–423. https://doi.org/10.1037/0033-2909.126.3.390

Ludvico, L. R., & Kurland, J. A. (1995). Symbolic or not-so-symbolic wounds: The behavioral ecology of human scarification. Ethology and Sociobiology, 16(2), 155–172. https://doi.org/10.1016/0162-3095(94)00075-i

Ngaage, M., & Agius, M. (2018). THE PSYCHOLOGY OF SCARS: A MINI-REVIEW. Psychiatria Danubina, 2018(Vol. 30 Suppl. 7), 633–638. http://www.psychiatria-danubina.com/UserDocsImages/pdf/dnb_vol30_noSuppl%207/dnb_vol30_noSuppl%207_633.pdf

Perrett, D. I., Lee, K. J., Penton-Voak, I., Rowland, D., Yoshikawa, S., Burt, D. M., Henzi, S. P., Castles, D. L., & Akamatsu, S. (1998). Effects of sexual dimorphism on facial attractiveness. Nature, 394(6696), 884–887. https://doi.org/10.1038/29772

Singh, D., & Bronstad, P. M. (1997). Sex differences in the anatomical locations of human body scarification and tattooing as a function of pathogen prevalence. Evolution and Human Behavior, 18(6), 403–416. https://doi.org/10.1016/s1090-5138(97)00089-5

Thombs, B. D., Notes, L. D., Lawrence, J. W., Magyar-Russell, G., Bresnick, M. G., & Fauerbach, J. A. (2008). From survival to socialization: A longitudinal study of body image in survivors of severe burn injury. Journal of Psychosomatic Research, 64(2), 205–212. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2007.09.003

%d bloggers liken dit: